🐔 Bệnh Marek (Ung thư gà)

1. Nguyên nhân

Do vi-rút Herpesviridae gây ra, đây là một loại ARN vi-rút có vỏ bọc với 3 Serotype chính:

• Serotype 1: Những chủng tạo khối u, có độc lực cao và thay đổi.
• Serotype 2: Những chủng ngoài tự nhiên, không gây khối u.
• Serotype 3: Những chủng có độc lực thấp, không gây bệnh, chủ yếu trên gà tây.

2. Dịch tễ

• Tỷ lệ mắc bệnh từ 10 – 50%, nhưng tỷ lệ tử vong có thể lên tới 100%.
• Thường mắc bệnh sau 4 tuần tuổi, chủ yếu ở độ tuổi từ 8 – 24 tuần tuổi.
• Những con gia cầm bị nhiễm bệnh sẽ mang vi-rút suốt đời. Bệnh không truyền dọc qua trứng.

3. Triệu chứng

Thể cấp tính

• Chủ yếu trên gà từ 4 – 8 tuần tuổi.
• Gà chết đột ngột, chưa có biểu hiện thần kinh cục bộ.
• Một số có biểu hiện bại liệt. Tỷ lệ chết rất cao (60 – 100%).

Thể mãn tính

Xảy ra ở gà từ 2 – 7 tháng tuổi, gồm các thể nhỏ:

• Thể thần kinh: Liệt một hay hai chân hoặc cánh; tư thế đặc trưng là một chân duỗi trước, một chân duỗi sau.
• Thể mắt: Mống mắt đổi màu xám hoặc xanh ghi, đồng tử không đều, dẫn đến mù một phần hoặc hoàn toàn.
• Thể da: Xuất hiện các khối u to, nhỏ dưới da, đặc biệt ở các lỗ chân lông.

📸 Hình ảnh triệu chứng & Bệnh tích

Tư thế liệt chân đặc trưng

Dạ dày tuyến sưng, phù nề

Gan, lách sưng, có khối u

4. Bệnh tích

• Thể cấp tính: Các khối u màu trắng xám nổi rõ trên các cơ quan như gan, tim, phổi, lách, dạ dày tuyến, thận, buồng trứng…. Các u này luôn nổi rõ viền chân giới hạn.
• Thể mãn tính: Xác gà gầy, các dây thần kinh ngoại vi viêm tăng sinh và mất vân. Ở một số trường hợp, tuỷ sống bị sưng to, cơ bị teo.

5. Phòng và Điều trị

Biện pháp phòng bệnh chính:

• Vaccine: Tiêm vaccine phòng Marek ngay sau khi gà mới nở (gà 1 ngày tuổi) tại trạm giống là biện pháp quan trọng nhất.
• Vệ sinh: Thực hiện tốt an toàn sinh học, phun sát trùng định kỳ chuồng trại.
• Quản lý: Không nuôi chung các lứa tuổi gà khác nhau trong cùng một khu vực.